दुई महिनामा शेयर धितो कर्जा झण्डै ५ अर्बले बढ्यो, ठूला लगानीकर्ताको प्रवेश तीव्र

चालु आर्थिक वर्षका पहिलो दुई महिनामा नेपालमा शेयर धितो कर्जा (मार्जिन नेचर लोन) झण्डै ५ अर्ब रुपैयाँले वृद्धि भएको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकका पछिल्ला तथ्यांकअनुसार साउन र भदौ महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले ४ अर्ब ९० करोड ७० लाख रुपैयाँ बराबरको थप कर्जा प्रवाह गरेका छन्।

यससँगै भदौ मसान्तसम्म कुल शेयर धितो कर्जा १ खर्ब ४५ अर्ब ६० करोड ९१ लाख रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो असार मसान्तको १ खर्ब ४० अर्ब ७० करोड रुपैयाँभन्दा करिब ३.५ प्रतिशतले बढी हो। यद्यपि, गत वर्षको यही अवधिमा यो वृद्धि दर १०.७ प्रतिशत रहेको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार, हाल बैंकिङ प्रणालीमा तरलता प्रशस्त हुनु, ब्याजदर घट्नु र संस्थागत लगानीकर्ताको पुनः बजार प्रवेशका कारण आगामी महिनाहरूमा कर्जा विस्तार अझै बढ्ने अनुमान गरिएको छ।

राष्ट्र बैंकको विवरणले ठूला आकारका शेयर धितो कर्जा लिनेहरू बढेका र साना कर्जा लिनेहरूको संख्या घटेको देखाएको छ। १ करोड रुपैयाँभन्दा माथिका कर्जा ३.४ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब २ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ पुगेका छन् भने ५० लाखदेखि १ करोड रुपैयाँसम्मका कर्जा ११.७ प्रतिशतले बढेर १७ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ पुगेका छन्।

तर २५ लाखदेखि ५० लाख रुपैयाँसम्मका कर्जा १.७ प्रतिशतले घटेर १७ अर्ब २६ करोड रुपैयाँमा सीमित भएका छन्, र २५ लाख रुपैयाँसम्मका कर्जा ०.८ प्रतिशतले घटेर ८ अर्ब ११ करोड रुपैयाँमा पुगेका छन्।

यो तथ्याङ्कले साना लगानीकर्ताभन्दा ठूला तथा संस्थागत लगानीकर्ताको सक्रियता बढ्दै गएको संकेत गर्छ। म्युचुअल फन्ड, इन्स्योरेन्स कम्पनी, र उच्च नेट–वर्थ लगानीकर्ताहरू पुनः बजारमा फर्किंदै छन्, जसले बजारमा स्थायित्व र गहिराइ थपिरहेको विश्लेषण गरिएको छ।

हाल ब्याजदर घट्दै जाँदा बैंक निक्षेप आकर्षण घटेको र वैकल्पिक रूपमा शेयर बजार रोज्ने प्रवृत्ति बढेको छ। विशेषज्ञहरू भन्छन्, “अबको बजार सुधार मौद्रिक नीतिले होइन, लगानीकर्ताको आत्मविश्वासले निर्धारण गर्नेछ।”

समग्रमा, साना कर्जा घट्दै र ठूला कर्जा बढ्दै गएको यो संरचनात्मक परिवर्तन पूँजी बजारमा दीर्घकालीन स्थायित्व र संस्थागत विस्तारको सकारात्मक संकेतका रूपमा हेरिएको छ।