बजार रोकियो, डर बढ्यो: नेप्से नकारात्मक सर्किट विश्लेषण

– दीप थापा

नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (NEPSE) मा कहिले काँही अचानक नकारात्मक सर्किट लाग्ने घटना देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा बजारले दैनिक कारोबारमा तय गरिएको प्रतिशत (-6%) जति घट्दा बजार रोकिन्छ। विगतका तथ्यांक हेर्दा यस्तो अस्थिरता मुख्यतः देश तथा आपतकालीन परिस्थितिहरूले उत्पन्न भएको देखिन्छ।

सन् २०१६ देखि हालसम्मका केही महत्वपूर्ण नकारात्मक सर्किट घटनाहरू यस प्रकार छन्:

विश्लेषण:

१. विगतका डेटा अनुसार, नकारात्मक सर्किट लागेको दिनहरूको अधिकांश कारण आर्थिक वा राजनीतिक संकट, महामारी, वा बजारमा अचानक डरले भएको ‘Panic Sell’ हो।

२. अधिकांश घटनापछि बजारले छोटो अवधिमा केही सुधार देखाउँछ। उदाहरणका लागि, २०१६ र २०२० मा सर्किटपछि अर्को कारोबार दिन बजारले ०.७४% देखि ५.४७% सम्मको सुधार देखाएको छ।

३. नकारात्मक सर्किटले लगानीकर्तामा डर पैदा गर्ने भए पनि, दीर्घकालीन दृष्टिले बजार सामान्य अवस्थामा फर्किने प्रवृत्ति देखिन्छ।

निष्कर्ष:

नेप्सेमा नकारात्मक सर्किटका घटना दर्शाउँछन् कि बजार अस्थिरता अपरिहार्य छ, विशेष गरी देश वा अप्रत्याशित परिस्थितिहरू हुँदा। लगानीकर्ताले यस्तो समयमा धैर्यपूर्वक बजारको अवस्था विश्लेषण गरी दीर्घकालीन योजना अनुसार निर्णय लिनु आवश्यक छ।

सुझाव:

• अस्थिर बजारमा छोटो अवधिका उतार-चढावमा अत्यधिक प्रतिक्रिया नदिनुहोस्।
• दीर्घकालीन लगानी रणनीतिमा ध्यान दिनुहोस्।
• बजार खबर, राजनीतिक गतिविधि र अन्तर्राष्ट्रिय घटनाहरूको नियमित अवलोकन गर्नुहोस्।